Blog Archives

Η αποποίηση της ευθύνης

Στην πλατωνική Πολιτεία αναφέρεται η ιστορία ενός Λυδού βασιλιά του Γύγη, που έζησε τον  7ο αιώνα π.Χ. ίδρυσε τη δυναστεία των Μερμναδών, τελευταίος απόγονος της οποίας ήταν ο γνωστός από την αρχαία ιστορία, Κροίσος…
Ο Γύγης σύμφωνα με το κείμενο, έβοσκε τα κοπάδια με ζώα του βασιλιά της Λυδίας. Μια μέρα, ύστερα από έντονη καταιγίδα και έναν σεισμό, που άνοιξαν ρήγμα στη γη, κατεβαίνει βαθιά κάτω από το έδαφος όπου βρίσκει και παίρνει ένα χρυσό δαχτυλίδι από το δάχτυλο ενός πελώριου νεκρού άνδρα που βρισκόταν μέσα σε ένα χάλκινο άλογο. Λίγο αργότερα με έκπληξη διαπιστώνει ότι περιστρέφοντας το δέσιμο του δαχτυλιδιού γινόταν αόρατος, και επαναφέροντας το στην αρχική θέση και πάλι ορατός. Χρησιμοποιώντας το δαχτυλίδι ο Γύγης ξελογιάζει τη γυναίκα του Βασιλιά, τον σκοτώνει, τη παντρεύεται και σφετερίζεται την εξουσία.Την ιστορία αυτή αφηγείται ο Γλαύκων ενώπιον ενός φιλοσοφικού “δικαστηρίου” αμφισβητώντας τη θέση του Σωκράτη ότι η δικαιοσύνη είναι έμφυτο αγαθό σε κάθε άνθρωπο, προσπαθώντας να δείξει ότι κανείς άνθρωπος δεν είναι από τη φύση του δίκαιος, και ότι ασκεί τη δικαιοσύνη εξαιτίας του φόβου της τιμωρίας. Τόσο ο δίκαιος όσο και ο άδικος, αν διέθεταν το μαγικό δαχτυλίδι του Γύγη, που θα τους εξαφάνιζε από τη κοινή θέα, δεν θα δίσταζαν να προβούν σε κάθε είδους αδίκημα…

Το δαχτυλίδι του Γύγη επικαλέστηκε μια φίλη μου σε μια πολύ μεγάλη συζήτηση που άνοιξε για τις συνελεύσεις,  τα γιαουρτώματα, τις “λαϊκές” αντιδράσεις.

Αν μπορείτε διαβάστε στο πρωτότυπο την ιστορία και προβληματιστείτε για το άλογο, το πτώμα, το δαχτυλίδι και τον Γύγη.

Αν τα αρχαία ελληνικά σας δεν φτάνουν ή δεν νιώθετε πολύ τολμηροί σήμερα, μπορείτε να αρκεστείτε στη περίληψη μου.Αν και πάλι δεν καταλαβαίνετε, ίσως θα πρέπει να ανοίξετε τα μάτια σας και να κοιτάξετε ευθεία, κατά προτίμηση μπροστά σ’ έναν καθρέφτη…

 Ὡς δὲ καὶ οἱ ἐπιτηδεύοντες ἀδυναμίᾳ τοῦ ἀδικεῖν ἄκοντες
αὐτὸ ἐπιτηδεύουσι, μάλιστ’ ἂν αἰσθοίμεθα, εἰ τοιόνδε ποιή-
σαιμεν τῇ διανοίᾳ· δόντες ἐξουσίαν ἑκατέρῳ ποιεῖν ὅτι ἂν
βούληται, τῷ τε δικαίῳ καὶ τῷ ἀδίκῳ, εἶτ’ ἐπακολουθήσαιμεν
θεώμενοι ποῖ ἡ ἐπιθυμία ἑκάτερον ἄξει. ἐπ’ αὐτοφώρῳ οὖν
λάβοιμεν ἂν τὸν δίκαιον τῷ ἀδίκῳ εἰς ταὐτὸν ἰόντα διὰ τὴν
πλεονεξίαν, ὃ πᾶσα φύσις διώκειν πέφυκεν ὡς ἀγαθόν, νόμῳ
δὲ βίᾳ παράγεται ἐπὶ τὴν τοῦ ἴσου τιμήν. εἴη δ’ ἂν ἡ
ἐξουσία ἣν λέγω τοιάδε μάλιστα, εἰ αὐτοῖς γένοιτο οἵαν
ποτέ φασιν δύναμιν τῷ τοῦ Λυδοῦ προγόνῳ γενέσθαι.
εἶναι μὲν γὰρ αὐτὸν ποιμένα θητεύοντα παρὰ τῷ τότε Λυδίας
ἄρχοντι, ὄμβρου δὲ πολλοῦ γενομένου καὶ σεισμοῦ ῥαγῆναί
τι τῆς γῆς καὶ γενέσθαι χάσμα κατὰ τὸν τόπον ᾗ ἔνεμεν.
ἰδόντα δὲ καὶ θαυμάσαντα καταβῆναι καὶ ἰδεῖν ἄλλα τε δὴ
ἃ μυθολογοῦσιν θαυμαστὰ καὶ ἵππον χαλκοῦν, κοῖλον, θυρίδας
ἔχοντα, καθ’ ἃς ἐγκύψαντα ἰδεῖν ἐνόντα νεκρόν, ὡς φαίνεσθαι
μείζω ἢ κατ’ ἄνθρωπον, τοῦτον δὲ ἄλλο μὲν οὐδέν, περὶ δὲ
τῇ χειρὶ χρυσοῦν δακτύλιον ὄντα περιελόμενον ἐκβῆναι.
συλλόγου δὲ γενομένου τοῖς ποιμέσιν εἰωθότος, ἵν’ ἐξαγ-
γέλλοιεν κατὰ μῆνα τῷ βασιλεῖ τὰ περὶ τὰ ποίμνια, ἀφικέσθαι
καὶ ἐκεῖνον ἔχοντα τὸν δακτύλιον· καθήμενον οὖν μετὰ τῶν
ἄλλων τυχεῖν τὴν σφενδόνην τοῦ δακτυλίου περιαγαγόντα
πρὸς ἑαυτὸν εἰς τὸ εἴσω τῆς χειρός, τούτου δὲ γενομένου
ἀφανῆ αὐτὸν γενέσθαι τοῖς παρακαθημένοις, καὶ διαλέγεσθαι
ὡς περὶ οἰχομένου. καὶ τὸν θαυμάζειν τε καὶ πάλιν ἐπιψη-
λαφῶντα τὸν δακτύλιον στρέψαι ἔξω τὴν σφενδόνην, καὶ
στρέψαντα φανερὸν γενέσθαι. καὶ τοῦτο ἐννοήσαντα ἀπο-
πειρᾶσθαι τοῦ δακτυλίου εἰ ταύτην ἔχοι τὴν δύναμιν, καὶ αὐτῷ
οὕτω συμβαίνειν, στρέφοντι μὲν εἴσω τὴν σφενδόνην ἀδήλῳ
γίγνεσθαι, ἔξω δὲ δήλῳ· αἰσθόμενον δὲ εὐθὺς διαπράξασθαι
τῶν ἀγγέλων γενέσθαι τῶν παρὰ τὸν βασιλέα, ἐλθόντα
δὲ καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ μοιχεύσαντα, μετ’ ἐκείνης ἐπιθέ-
μενον τῷ βασιλεῖ ἀποκτεῖναι καὶ τὴν ἀρχὴν οὕτω κατασχεῖν.
εἰ οὖν δύο τοιούτω δακτυλίω γενοίσθην, καὶ τὸν μὲν ὁ δίκαιος
περιθεῖτο, τὸν δὲ ὁ ἄδικος, οὐδεὶς ἂν γένοιτο, ὡς δόξειεν,
οὕτως ἀδαμάντινος, ὃς ἂν μείνειεν ἐν τῇ δικαιοσύνῃ καὶ
τολμήσειεν ἀπέχεσθαι τῶν ἀλλοτρίων καὶ μὴ ἅπτεσθαι, ἐξὸν
αὐτῷ καὶ ἐκ τῆς ἀγορᾶς ἀδεῶς ὅτι βούλοιτο λαμβάνειν,
καὶ εἰσιόντι εἰς τὰς οἰκίας συγγίγνεσθαι ὅτῳ βούλοιτο, καὶ
ἀποκτεινύναι καὶ ἐκ δεσμῶν λύειν οὕστινας βούλοιτο, καὶ
τἆλλα πράττειν ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἰσόθεον ὄντα. οὕτω δὲ
δρῶν οὐδὲν ἂν διάφορον τοῦ ἑτέρου ποιοῖ, ἀλλ’ ἐπὶ ταὔτ’ ἂν
ἴοιεν ἀμφότεροι. καίτοι μέγα τοῦτο τεκμήριον ἂν φαίη τις
ὅτι οὐδεὶς ἑκὼν δίκαιος ἀλλ’ ἀναγκαζόμενος, ὡς οὐκ ἀγαθοῦ
ἰδίᾳ ὄντος, ἐπεὶ ὅπου γ’ ἂν οἴηται ἕκαστος οἷός τε ἔσεσθαι
ἀδικεῖν, ἀδικεῖν. λυσιτελεῖν γὰρ δὴ οἴεται πᾶς ἀνὴρ πολὺ
μᾶλλον ἰδίᾳ τὴν ἀδικίαν τῆς δικαιοσύνης, ἀληθῆ οἰόμενος,
ὡς φήσει ὁ περὶ τοῦ τοιούτου λόγου λέγων· ἐπεὶ εἴ τις
τοιαύτης ἐξουσίας ἐπιλαβόμενος μηδέν ποτε ἐθέλοι ἀδικῆσαι
μηδὲ ἅψαιτο τῶν ἀλλοτρίων, ἀθλιώτατος μὲν ἂν δόξειεν
εἶναι τοῖς αἰσθανομένοις καὶ ἀνοητότατος, ἐπαινοῖεν δ’ ἂν
αὐτὸν ἀλλήλων ἐναντίον ἐξαπατῶντες ἀλλήλους διὰ τὸν τοῦ
ἀδικεῖσθαι φόβον.

9 στους 10 εξοργισμένοι με τους πολιτικούς

Η οργή του κόσμου γιγαντώνεται και πάει χωρίς να έχουμε “καταλάβει” ακόμη καν τα νέα μέτρα λιτότητας, όπως δείχνει δημοσκόπηση της Alco για το Πρώτο Θέμα.

Στην ερώτηση “με ποιούς είστε πιο πολύ οργισμένοι” το 91% απαντούν με τους πολιτικούς. Το 43% ωστόσο αναφέρει τους δημοσιογράφους και το 31% με τους συνδικαλιστές.

Με τους “δικούς μας” λοιπόν για όσα έκαναν ή παρέλειψαν να κάνουν είμαστε περισσότερο οργισμένοι και όχι με τους ξένους. Για παράδειγμα μόνο 19% νοιώθουν οργή για την ΕΕ και μόνο το 15% με τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης που έκαναν – μεταξύ άλλων παραγόντων – το δανεισμό της χώρας αδύνατο.

Στην ερώτηση “τί θα περιόριζε την οργή σας;” το 91% ανααφέρει “φυλακη όσων εμπλέκονται σε σκάνδαλα”, το 86% κατάργηση της βουλευτικής ασυλίας, το 95% απομάκρυνση των πολιτικών που δεν μπορούν να δικαιολογήσουν περιουσιακά στοιχεία, το 92% αλλαγή του νόμου περί ευθύνης υπουργών, το 83% λουκέτα σε όσους φοροδιαφεύγουν και το 77% έκτακτη εισφορά σε κερδοφόρες επιχειρήσεις.

Απογοήτευση και οργή είναι τα κυρίαρχα συναισθήματα για την κατάσταση της Ελλάδας σήμερα, ενώ στην ερώτηση “γιατί είστε οργισμένοι” οι πολίτες απαντούν κατά 81,7% γιατί πληρώνουμε εμείς και όχι εκείνοι που πρέπει -μόνο το 14,2% νοιώθουν οργισμένοι μόνο επειδή θα κάνουν θυσίες.

Κατά συντριπτική πλειοψηφία – σχεδόν ομόφωνα (96,7%) – οι πολίτες λένε ότι πρέπει κάποιοι να τιμωρηθούν για την κατάσταση που έχει βρεθεί η οικονομία.

Ως προς τα καθαρά πολιτικά αποτελέσματα, την ανηφόρα παίρνουν πάλι τα ποσοστά της αδιευκρίνιστης ψήφου (36,1%), ενώ τα δύο κόμματα εξουσίας σταθερά πέφτουν, με το ΠΑΣΟΚ να συγκεντρώνει στην πρόθεση ψήφου το 26,3% από 34,7% που ήταν τον Ιανουάριο και η ΝΔ 18,3% από 25,5% τον Ιανουάριο.

Πηγή

%d bloggers like this: